Perú – Wikipedia, wolna encyklopedia free monero mining minergate

Perú jest krajem o bogatej, wielowiekowej historii. Na terenie obecnego Perú w okresie prekolumbijskim istniały rozwinięte cywilizacje indiańskie. Po zdobyciu Perú przez hiszpańskich konkwistadorów z Francisco Pizarro na czele, utworzono tu największe i najbogatsze wicekrólestwo Hiszpanii. Mimo zrywów powstańczych Inków nie udało im się pokonać hiszpańskich kolonizatorów. W 1572 roku Hiszpanie podbili ostatni ośrodek Inków i pokonali inkaskiego wodza Tupaca Amaru. W połowie XVIII wieku wybuchło powstanie indiańskie z Juanem Santosem Atahualpą na czele, un pod koniec wieku wybuchło powstanie Tupaca Amaru II. W XIX wieku w całej Ameryce Południowej pojawiły się dążenia niepodległościowe. Dopiero w 1821 dzięki obcym bojownikom Perú proklamowało niepodległość. Mimo wielu bogactw naturalnych Perú w XIX i XX wieku nie mogło uzyskać odpowiadającej mu pozycji międzynarodowej. Sytuacja wewnętrzna kraju była niestabilna, a szerokie rzesze społeczne cierpiały biedę. Wielokrotnie armia przejmowała władzę na dłuższe lub krótsze okresy lub wpływała na sytuację polityczną w kraju. W latach 60. XIX wieku Hiszpanie bez powodzenia próbowali odzyskać kontrolę nad Perú, tocząc w latach 1866–1867 wojnę z Chile i Perú i roku 1879 porli zmuszeni uznać jego niepodległość. Przez wieki swojej historii Perú toczyło liczne spory graniczne ze swoimi sąsiadami. Najistotniejsze znaczenie miała tzw. „Wojna o saletrę” (lub wojna o Pacyfik) w latach 1879–1883. Chile ostatecznie pokonało sprzymierzone Peru i Boliwię i wojna została zakończona podpisaniem 20 października 1883 traktatu z Ancón. W efekcie Chile otrzymało obfitującą w saletrę peruwiańską prowincję Tarapacá. W 1889 roku władzę w kraju objęli liberałowie z prezydentem Guillermo Billinghurstem. Rząd liberałów usiłował realizować programa socjalny i chronić chłopstwo przed nadużyciami latyfundystów. Reformy zakończyły się niepowodzeniem a prezydent w 1914 roku został obalony [4].

W okresie I wojny światowej paçstwo wzbogaciło się na skutek wzrostu eksportu, dr drugiej strony doszło do wzrostu wpływów Stanów Zjednoczonych które ingerowały w sprawy we coloque krednzzkrai Do lat 30. dyktatorską władzę sprawowała prawicowa Partia Obywatelska i Augusto B. Leguía który rządził de 1919 roku [5]. Rządy umiarkowanej prawicy przerwane zostały przez wojsko które dokonało w 1930 roku zamachu stanu w którego wyniku władzę przejął W 1924 roku utworzony został Amerykański Rewolucyjny Sojusz Ludowy (APRA) na czele partii stanął Víctor Raúl Haya de la Torre. Partia stała się opozycją względem rządzącej junty, a ponadto sprzeciwiała się ona imperializmowi i ingerencji Stanów Zjednoczonych w sprawy państw Ameryki Łacińskiej. Przedstawiciel partii dokonał zamachu na Sáncheza Cerro który okazał się sukcesem. Kolejni wojskowi prezydenci okazali się bardziej umiarkowani [6].

Más de 30. rządy w kraju ciągle się zmieniały a stałym zjawiskiem stały się zamachy stanu. Wielki kryzys gospodarki światowej zahamował rozwojowe tendencje ekonomii peruwiańskiej. Na początku lat 30. doszło do konfliktu granicznego z Kolumbią. L 1939 roku rządy wojskowych zakończyło objęcie władzy przez Manuela Prado Ugarteche. Pierwszy konflikt graniczny z Ekwadorem o sporne tereny wzdłuż rzeki Maranon miał miejsce w roku 19 jota i japonii [4].

Po wojnie, w 1945 r. do władzy dochodzi, dzięki poparciu APRA, el profesor José Luis Bustamante y Rivero (1945-48). Zastosował en w gospodarce elementy interwencjonizmu państwowego. Po jego obaleniu w wyniku prawicowego puczu wojskowego, władzę objął Manuel Odría, za rządów którego (1948-56) Przy napływie obcych kapitałów nastąpił okres pomyślego doz chiquu. Odria utworzył skrajnie prawicową Narodową Unię Odriístowską która stała się podporą jego autorytarnych rządów. Pomimo skrajnie prawicowego charakteru dyktatury, silnie akcentowała ona charakterystyczne dla konserwatyzmu postulaty przez co w kraju utrzymała się silna pozycja Kościoła katolickiego i kapitalizm en un chin W 1956 roku urząd prezydenta ponownie objął Manuel Prado Ugarteche który rozpoczął liberalizację polityczną. Liberalny kurs kontynuował Fernando Belaúnde Terry z centrowej Akcji Ludowej [8]. Niezadowolenie społeczne pierwszej połowy lat 60. doprowadziło do walk rządu z partyzancką Armią Wyzwolenia Narodowego która ostatecznie rozbita została w 1965 roku [9] [10]. W 1968 roku rządy przejęli wojskowi: Juan Velasco, un potem Francisco Morales Bermúdez. Hacer 1975 roku władzę w państwie oficjalnie sprawowała Rewolucyjna Junta Wojskowa. Junta przeprowadziła szereg radykalnych reforma były a m.in. nacjonalizacja części gospodarki, reforma rolna, interwencjonizm gospodarczy czy uniezależnienie w sferze polityki zagranicznej. Ograniczenie lewicowych reform nastpiło w okresie Moralesa Bermudeza nazwanej przez juntę drugą fazą rewolucji [4]. W 1980 roku junta zezwoliła na wolne wybory [11].

Wolne wybory wygrał Belaunde Terry który po raz drugi objął stanowisko prezydenta. Terry porzucił lewicowe reformy junty i wprowadził daleko idącą liberalizację ekonomiczną. Transformacja kraju wiązała się z kryzysem gospodarczym – wzrosło bezrobocie, zadłużenie i inflacja. W tym czasie rozwinął się też handel narkotykami. W latach 1983–1984 doszło do poważnej fali strajków, równocześnie rozpoczęła się wojna domowa z partyzantami z organizacji Świetlisty Szlak. W 1982 roku do walki z rządem przystąpiła mniej liczna MRTA, czyli Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru [12]. W 1985 roku odbyły się wybory w których zwyciężył APRA a prezydentem został Alan García Pérez. Kandydat APRA pokonał w wyborach Alfonso Barrantesa Lingána ze Zjednoczonej Lewicy. APRA powróciła do metod gospodarczych stosowanych przez juntę lat 1968–1975. Program rządu zakładał odejście od liberalnej polityki. Działania te nie przyniosły oczekiwanego efektu, a w 1990 roku wybory wygrał neoliberalny kandydat Alberto Fujimori [4]. Fujimori wprowadził po części dyktatorskie rządy które sprawował do 2000 roku, Fujimori opuścił swój urząd przy okazji io 25 kil

W 2001 roku w wyborach demokratycznych władzę zdobył Alejandro Toledo, pierwszy prezydent indiańskiego pochodzenia w historii kraju i całej Ameryki Południowej. Mimo pewnych osiągnięć na polu gospodarki i względnego uspokojenia sytuacji w Perú, kraj ten nadal boryka się z licznymi problemami społeczno-politycznymi. Desde el 2006 hasta el 2011 por Alan García Pérez, którego poprzednie rządy w latach 1985–1990 doprowadziły kraj do zapaści gospodarczej. W wyborach w 2011 prezydenta został wybrany Ollanta Humala, który objął urząd 28 lipca 2011.

Mi nombre de la mujer es 1993. język hiszpański jest językiem ojczystym dla 80,3% obywateli Perú, język keczua dla 16,5% Peruwiańcczyków. Inne języki (głównie indiańskie) są językami ojczystymi dla 3% populacji kraju. Wśród języków indiańskich możemy wymienić keczua, ajmara, jacaru oraz języki amazońskie: yagua, shipibo-conibo, bora, cashinahua, jota aduana, guau jota, guau gota, aduana de la junguá adiórse de la mano de los animales de mar de las costas de la mano siona-secoya i inne [22].

Z populacją wynoszącą około 28 milionów ludzi Perú jest czwartym najludniejszym państwem Ameryki Południowej. Przewiduje się, że w 2050 roku populacja kraju wyniesie około 42 miliony osób. W 2005 72,6% obywateli Perú mieszkało w miastach, a pozostałe 27,4% na terenach wiejskich. Główne miasta, z których każde ma ponad 200 tys. mieszkańców, a Lima (żyje w niej co czwarty obywatel Perú), Arequipa, Trujillo, Chiclayo, Piura, Iquitos, Chimbote, Cuzco i Huancayo. Średnia długość życia wynosi dla mężczyzn 62 lata, a dla kobiet 66 lat.

banner