Fantastyczny feminizm! Pismo Zadra Litecoin Minergate

Technika, skomplikowane maszyny, odkrycia naukowe, podróże myędzyplanetarne, przemieszczanie się w czasie, kontakty z obcymi la v W świetle takiego stereotypu tym bardziej ironiczny musi się wydawać fakt, że książka, którą uważa się za pierwszą powieść ciencia ficción, została napisana przez kobietę.

W 1818 roku dziewiętnastoletnia Mary Shelley napisała i opublikowała jedną z najbardziej znanych w naszej kulturze opowieści z dziedziny fantastyki naukowej; był a Frankenstein – historia doktora Frankensteina, który zaprojektował, zbudował i ożywił potwora. Dalszego smaku dodaje tej historii fakt, że rodzice Mary Shelley byli zaangażowani w ruchec równouprawnienia kobiet. Jej matką była Mary Wollstonecraft, autorka Obrony praw kobiet (1792), un tema de William Godwin, filozof-anarchista, popierający emancypację kobiet. Można pokusić się więc o stwierdzenie, że kolebką fantastyki jest zarówno kobieca wyobraźnia, jak również kobiecy ruch emancypacyjny, który później pojawił się w s-f bezpoityredny un grande W początkach XX wieku autorka ta, związana ze środowiskami sufrażystek, opublikowała słynne opowiadanie Żółta tapeta, poruszające temat ról płciowych w patriarchalnym społeczeństwie. W roku 1915 Gilman opublikowała też pierwszą utopię feministyczną Herland, w której opisała społeczeństwo złożone z samych kobiet, widziane z perspektywy męskiego narratora, socjologa Vikinga. Fantastką okazała się także Virginia Woolf, która w swojej powieści Orlando wykreowała postać zmieniająca Plec, dodając hacer fantastyki jeszcze jeden ważny Wymiar: rozważania nad TYM, w jaki Sposób Plec określa nasza tożsamość.

Niestety, te optymistyczne początki nie pociągnęły za sobą rewolucyjnych zmian i obecność autorek została w fantastyce naukowej bardzo szybko zmarginalizowana. Praktycznie do lat 60. ubiegłego wieku kobiety były nieobecne zarówno jako autorki, jak i bohaterki powieści s-f. W latach tzw. "złotego wieku fantastyki", Czyli 1938-1950, kobiece Postaci pojawiały się w powieściach fantastycznych tylko Jako potwierdzenie stereotypów, un płciowe papel w literaturze s-f odzwierciedlały patriarchalny porządek społeczeństw zachodnich z tamtego okresu. W latach 60. ubiegłego wieku nastąpił pierwszy przełom, nazwany później "ahoraą falą" w pisarstwie fantastycznym. Pisarze nowofalowi, inaczej niż ich poprzednicy, odznaczali się dużą dozą sceptycyzmu w stosunku do zastanych norm, w tym do postępu technicznego; w książkach autorów tego nurtu – należeli do nich Brian Aldiss, Roger Zelazny czy James Ballard – zaczęła pojawiać się też tematyka płci. Para właśnie nowa fala science fiction utorowała kobietom drogę do fantastyki i mogły one ruszyć na podbój tego gatunku. Począwszy od drugiej połowy lat 60. ubiegłego wieku coraz więcej kobiet zaczęło tworzyć fantastykę. Swoje powieści zaczęły publikować takie pisarki, jak Andre Norton, Marion Zimmer Bradley czy James Tiptree, Jr (Alice Sheldon), y w 1969 roku Ursula Le Guin opublikowałcccccccccccczccccccccccccccccczczcczczczcczczczczczczczczczczczczczczczczczczczczczczczczccz

Równolegle z rozwojem drugiej fali feminizmu w latach 70. tematy feministyczno-genderowe stasiy interesuj interescym polem do eksperymentów literackich. Fantastki sympatyzujące z feminizmem zdały sobie sprawę, że ciencia ficción broma bardzo podatnym gruntem, na ktorým można eksplorować i rozwijać wizje dotyczące ROL i stereotypów płciowych, wypróbowywać seksualnych norma granice, pytać JAK wyglądałoby społeczeństwo hermafrodytów, istot androgynicznych czy takich, które do rozmnażania potrzebują więcej niż jednej płci. Wszystkie te tematy były i nadal są obecne w zachodniej fantastyce i zazwyczaj s one podejmowane przez kobiety piszące s-f.

Każdemu, kto choć trochę interesuje się fantastyką, znane są teraz takie autorki sf, jak Ursula K. Le Guin, Joanna Russ, Joan Slonczewski, Alice Sheldon (James Tiptree, jr), Marion Zimmer Bradley, Octavia Butler, CJ Cherryh, Gwetheth , Pat Cadigan, Nancy Kress, Tanith Lee, Anne McCaffrey, Vonda McIntyre, Andre Norton y Connie Willis. Nie wszystkie podejmują tematy feministyczne czy genderowe wprost, lecz u każdej z nich można znaleźć jakąś próbę zmierzenia się z nimi. Tematyka będąca przedmiotem myśli feministycznej pojawia się w powieściach każdej z wymienionych autorek – będzie czy a stworzenie świata, w ktorým wszystkie istoty są obojnakami (Le Guin Lewa ReKa Ciemności), świata gdzie żeński pierwiastek broma dominujący (McIntyre O Mgle, trawie i Piasku), zmiana punktu widzenia tradycyjnej opowieści na żeński (Marion Zimmer Bradley Mgły Avalonu), przedstawienie czterech alternatywnych biografías

O obecności silnego nurtu genderowo-feministycznego w literaturze s-f świadczyć mogą też dwie nagrody wręczane corocznie właśnie za podejmowanie wątków dotyczących płci czy seksualności. Pierwsza z nich a James Tiptree, Jr. Award przyznawana za powieści lub opowiadania s-f i fantasy, które podejmują temat kobiecych i męskich ról płciowych. Patronką tej nagrody jest ukrywająca się pod męskim pseudonimem Alice Sheldon, publikująca w latach 60. i 70. powieści i opowiadania, w których rozważała kwestie płciow płciowości. Do nagrody jej imienia, przyznawanej od 1991 roku, każdego roku nominowanych jest 5-6 powieści i opowiadań zarówno autorek publikowanych w Polsce p quina de la caca de pescar en el lugar de trabajo. Druga nagroda przyznawana za poruszanie tematyki genderowej a Lambda Sci-Fi Award, przyznawana od roku 1989, promująca książki fantastyczne poruszające temat orientacji seksualnej. Nagrodę tę otrzymali tacy autorzy i autorki jak Anne Rice, Nicola Griffith, Clive Baker, Starhawk, czy Mercedes Lackey.

Autorki s-f nie poddają się stereotypowemu podziałowi na sferę kobiecą (opowieści fantasy) i sferę męską (fantastykę naukową). Kobiety tworzą we wszystkich gatunkach, poczynając od tzw. twardej s-f zafascynowanej technologią i maszynami, a kończąc na mitycznych opowieściacia o magicznych światach. Jednym z ciekawszych zjawisk ostatnich lat w zachodniej fantastyce jest pojawienie się w latach 80. nurtu zwanego cyberpunk, opowiadającego o zdegenerowanych społeczeństwach przyszłości, pouchi Autorki piszące w tym nurcie, jak np. Pat Cadigan, posługują się stworzonymi światami i postaciami wyrażając swoistą filozofię postfeministyczną. Opowiadają o świecie, gdzie role płciowe właściwie straciły na znaczeniu. W świecie tympa Cyberpunkowe protagonistki czasami też czerpią całymi garściami z mitów kultury patriarchalnej, lecz mają na tyle odwagi, por je zmieniać, dostosować do siebie i wykorzystać na swoją korzyść.

banner